banner314

banner325

Tartışma yaratacak; Allah İnancının Temelinde Matematik var!

Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın ile şair-yazar Levent Ağaoğlu’nun düşünce söyleşilerinden oluşan “Düşünce Sizsiniz” isimli kitapta, beynimizin pasını silecek birbirinden ilginç konulara yer veriliyor. Matematik bölümünde din ve matematik ilişkisine dikkat çekiliyor.

KÜLTÜR-SANAT 29.12.2022, 10:34 29.12.2022, 10:55 Murat Aydın
Tartışma yaratacak; Allah İnancının Temelinde Matematik var!

Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın ile şair-yazar Levent Ağaoğlu’nun düşünce söyleşilerinden oluşan “Düşünce Sizsiniz” isimli kitapta, beynimizin pasını silecek birbirinden ilginç konulara yer veriliyor. Matematik bölümünde din ve matematik ilişkisine dikkat çekiliyor.

Prof. Dr. Aydın, Ağaoğlu’nun matematikle ilgili sorularını şöyle cevaplıyor:

Başarı ve düşüncenin temelinde ne yatmaktadır?

Ben hep başarı ve düşüncenin temelinde, insanlık zekâsının ortak anıtsal bir mirası olarak gördüğüm ve bundan dolayı da kutsallığı konusunda asla kuşku duymadığım matematiğin yattığına inanırım. Bu nedenle de rakamların büyüleyici ve hayranlık uyandıran gücü olarak tanımlayabileceğim matematik, bana hep manevi bir haz vermiş, tanrısal-teolojik ve esrarengiz bir tarafının olduğunu düşündürmüştür. 

Kudret nerededir sizce?

Kudretin bilgide, bilginin de matematikte olduğu düşüncesindeyim. Matematik bilmeyenin de matematik geçirmez bir kafanın da matematiğe dirençli bir beynin de doğru düşünemeyeceği, isabetli karar veremeyeceği ve evrensel anlamda, insanlığın sırtında bir yük ve ayağında bir diken olarak kalmaya devam edeceği düşüncesindeyim.

EINSTEIN: TANRI ZAR ATARAK İŞ GÖRMEZ

Semavi dinlerin esasını matematik mi oluşturmaktadır?

Biraz iddialı da olsa semavi dinlerin esasını matematiğin oluşturduğunu düşünmekteyim. Rakamlar birer sır küpüdür. “Bende özel yetenek arayanlar yanılıyor, yalnızca derin bir anlama merakım vardır” sözü ile rakamsal boyutta, neden-niçin çizgisindeki ter dökme merakını vurgulayarak, “Doğa olayları istatistiksel değildir, çünkü Tanrı zar atarak iş görmez” diyen Albert Einstein, Tanrı’nın da matematiksel kurallar çerçevesinde evreni yarattığını ima etmektedir.

Teoloji ve matematik ilişkili midir?

Teoloji ve matematik arasında yakın bir ilişki vardır. Matematik, memur kafalı olmayan entelektüel bilim insanlarının kullandıkları evrensel bir lisandır. Ancak, matematiksel kalıp ve düşünceler de bir ressamın tablosu, bir şairin şiiri ve bir heykeltıraşın yapıtı kadar estetik, uyumlu ve güzel olmalıdır. Zirâ matematik bir başka deyimle, aşkla yaşayabilmeyi ve matematiği aşkın içine sığdırabilmeyi gerektirir. Yani güzellik ilk sınavdır. Bir satranç oyununun ve probleminin güzel olduğunu söylemek, aslında matematiksel güzelliği ifade etmektedir. 

Niçin her şeyi matematikle anlamlandırıyorsunuz?

Kur'an-ı Kerim Arapça’dan başka bir lisanla inmiş olsa idi şu sıfırdan dokuza kadar kullanılan sihirli rakamları Allahu Teâla kullanarak Kur'an-ı Kerim'i inzal ederdi. Onun için kâinatın ahenk ve huzuru matematiğin estetik armonisiyle mümkün ve kaimdir. Matematik aslında estetiktir. Matematik kâinatın fenidir. Allah'a inancın da temelidir. 

Bilimlerin kaynağı nedir? Kalıcı olan nedir? 

Matematik bütün bilimlerin kaynağıdır. M.Ö. 300 yıllarında 13 ciltlik eser yazan Euclides’in, eğitimini tamamladığı Atina’daki Platon Üniversitesi’nin kapısında, “Geometriyi bilmeyen hiç kimse bu kapıdan içeri alınmaz” yazmaktaydı. Uygarlıklar yok olabilir ama bilim kaybolmaz. Babil ve Asur uygarlıkları kayboldu. Hammurabi, Sargon ve Nabuchadnezzar artık anlamsız isimler... Ancak bugün, Babil matematiği, 60 ölçekli “Babil Cetveli” astronomide hala kullanılmaktadır. Konuşma dilleri ölür. Milletler, devletler kaybolabilir. Ama matematiksel düşünceler kalıcıdır. Belki bu nedenle, matematikçiler de ölümsüzlük şerbetini içen gurup arasında sayılmalıdır. 

MATEMATİKÇİLER ERKEN ÖLÜYOR

Matematikçilerin farkı nedir? 

Matematikçilerde diğer bilim dallarından farklı bir özellik göze çarpmaktadır. Matematikçiler en büyük atılımlarını 50’li yaşlarından önce yaptı ve ömürleri yetmişse, daha sonraki yaşamlarını, bilimsel anlamda, daha sakin olarak devam ettirmişlerdir. 1666’da 22 yaşında iken, yer çekimi kanununu ve değişme hızını (fluxions) geliştiren, 37 yaşında eliptik yörüngeyi keşf eden Newton, matematiği 50 yaşında bırakmıştı. 

Genel istatistiklere nispeten, daha erken yaşta ölmeleri de diğer dikkat çekici bir konudur. Sözgelimi, Hintli bir kâtip olan Ramanujan’ı matematik dehası olarak ilk önce G. H. Hardy keşf etmiş, bütün olanaklarını kullanarak, 1914’de Madras’dan İngiltere’ye getirmiştir. Ramanujan, Royal Society tarafından 30 yaşında üyeliğe seçildi ve İngiltere’nin verebileceği en büyük şeref payelerini almıştı. Gauss ve Euler ayarında bir matematikçi olarak tanıdığımız Ramanujan’ı son günlerinde yattığı hastanede ziyarete giden Hardy’e, geldiği taksinin 1729 olan plaka numarasının çok önemli olduğunu ve iki küpün toplamı olarak iki ayrı şekilde ifade edilebilen en küçük sayı olduğunu söylemişti. Böyle bir deha, öldüğünde yalnızca 33 yaşındaydı. Ancak, Galios 21, Abel 27 ve Riemann’ın da 40 yaşlarında öldüklerini dikkate alırsak, bunun matematikçiler için “Acaba esrarengiz bir özellik midir?” sorusunu akla getirmektedir. 

MATEMATİĞİN KİTABINI HAPİSTE YAZDI

Ünlü matematikçiler nasıl insanlardı?

Fiziğin babası sayılan Galileo, aslında tıp tahsilini yarıda bırakıp fiziğe yönlenmiş, ancak Padua Üniversitesi’nde matematik profesörü olarak görev yapmıştı. Dirac ve Bohr gibi fizikçileri, Maxwell, Einstein, Eddington ve aynı zamanda harika bir kriket oyuncusu olan Hardy gibi matematikçilerden ayırmak olası değildir. Hardy, daha iki yaşındayken bile milyonlu sayıları yazabiliyordu. İngiltere’nin en iyi matematik okulu olan Winchester, 12 yaşında Hardy’ye burs vererek onu tek kişilik bir sınıfta okutmuştu. 

Aynı zamanda filozof ve tarihçi olan Bertrand Russell da önemli bir matematikçiydi ve savaşa gitmeyi reddettiği için kürsüsündeki görevine son verilerek açığa alınmıştı. Savaş karşıtı bir makalesi nedeni ile de hapse atılmıştı. Hapiste bile hiçbir engel tanımadan, üzüntüye kapılmadan ve umudunu yitirmeden, sarsılmaz bir iman, azim, irade ve hırsla “Matematiksel Felsefeye Giriş” adlı abidevi eserini yazmıştı. 

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Anketi Tümü
2023'te Cumhurbaşkanı kim olmalı?
2023'te Cumhurbaşkanı kim olmalı?
Namaz Vakti 29 Ocak 2023
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:22
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 19 41
3. Beşiktaş 19 38
4. Adana Demirspor 20 37
5. Başakşehir 19 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Antalyaspor 19 21
14. Giresunspor 20 21
15. Hatayspor 19 20
16. Kasımpaşa 19 19
17. Sivasspor 20 18
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 19 28
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 21 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 20 12
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 17 20
15. Espanyol 19 20
16. Cadiz 19 19
17. Getafe 18 17
18. Celta Vigo 18 17
19. Real Valladolid 18 17
20. Elche 19 6
Günün Karikatürü Tümü
sanalbasin.com üyesidir