Türkiye’de milliyetçi hareketin son yarım asırlık serüveni, ideolojik süreklilik ile siyasi pragmatizm arasındaki gerilim üzerinden okunabilir. Bir yanda sokakta, üniversitede ve devlet kademelerinde “anti-komünizm” refleksiyle şekillenmiş bir Ülkücü hareket; diğer yanda ise değişen küresel dengelere göre pozisyon alan bir siyasi parti: Milliyetçi Hareket Partisi (MHP).
Bugün gelinen noktada, Devlet Bahçeli liderliğindeki MHP’nin, geçmişte ideolojik olarak karşısında konumlandığı Rusya ve Çin ile bölgesel iş birliği söylemini benimsemesi, “MHP mi değişti, yoksa Ülkücü hareket mi dönüştü?” sorusunu yeniden gündeme taşıyor.
Anti-Komünizmden Avrasyacılığa: İdeolojik Kırılma mı, Stratejik Dönüşüm mü?
Ülkücü hareketin 1960’lardan itibaren şekillenen ideolojik hattı, Sovyet etkisine karşı sert bir anti-komünist duruş üzerine kuruluydu. Bu çizgi, sadece bir dış politika refleksi değil, aynı zamanda kimlik inşasının da temel unsurlarından biriydi.
Ancak bugün, küresel güç dengelerinin Batı’dan Doğu’ya kaydığı bir dönemde, MHP’nin Rusya ve Çin ile yakınlaşmayı savunması, klasik ideolojik çizginin terk edildiği şeklinde yorumlanıyor.
Burada kritik soru şu: Bu bir “dava değişimi” mi, yoksa “devlet aklına uyum” mu?
Bahçeli’nin siyasetinde ideolojiden çok devletin bekası ve jeopolitik gerçeklikler ön planda. Bu nedenle Rusya ve Çin ile kurulan temaslar, ideolojik değil stratejik bir tercih olarak okunabilir.
Ülkücü Hareket Parçalanıyor mu?
MHP’den kopan kadroların kurduğu partiler, milliyetçi tabanda ciddi bir parçalanmaya işaret ediyor. Meral Akşener liderliğinde kurulan İYİ Parti başta olmak üzere, farklı ideolojik tonlara sahip en az 5-6 siyasi yapı, aynı kökenden besleniyor.
Bu ayrışmanın temel nedenleri arasında:
- Bahçeli’nin liderlik tarzı
- Cumhur İttifakı ile kurulan yakın ilişki
- Parti içi demokrasi tartışmaları
- İdeolojik yön değişimi
yer alıyor.
Ancak bu bölünme, milliyetçi oyların büyümesini değil, aksine dağılmasını beraberinde getiriyor.
Bahçeli MHP’yi mi Kullanıyor, Yoksa MHP Devlet Politikası mı Yürütüyor?
Bahçeli’ye yönelik en sert eleştirilerden biri, “MHP’nin kimliğini dönüştürdüğü” yönünde. Ancak farklı bir perspektiften bakıldığında, Bahçeli’nin MHP’yi klasik bir siyasi parti olmaktan çıkarıp, devlet politikalarıyla uyumlu bir “stratejik aktör” haline getirdiği de söylenebilir.
Bu bağlamda Bahçeli’nin hedefleri şu şekilde okunabilir:
1. Devletle Tam Entegrasyon
MHP, özellikle son yıllarda devletin güvenlik politikalarıyla tam uyumlu bir çizgi izliyor. Bu durum, partiye klasik muhalefet alanının dışında bir konum kazandırıyor.
2. Milliyetçiliği Yeniden Tanımlamak
Soğuk Savaş dönemi reflekslerinden uzaklaşıp, daha çok “jeopolitik milliyetçilik” diyebileceğimiz bir anlayışa geçiş söz konusu.
3. Güç Dağılımında Kilit Rol
Cumhur İttifakı içindeki konumuyla MHP, oy oranından bağımsız olarak Türkiye siyasetinde belirleyici bir aktör haline gelmiş durumda.
Asıl Soru: Ülkücü Hareket Kime Ait?
Bugün gelinen noktada Alparslan Türkeş'in önderliğinde kurulup Türk Gençlerine Işıkı olan '9 Işık' “Ülkücü hareket” ile “MHP” artık tam anlamıyla örtüşen yapılar değil.
- MHP: Devletle uyumlu, pragmatik, stratejik bir siyasi yapı
- Ülkücü hareket: Daha ideolojik, daha duygusal ve tarihsel refleksleri güçlü bir taban
Bu ayrışma, önümüzdeki yıllarda milliyetçi siyasetin yeniden şekillenmesine neden olabilir.
Sonuç: Dava mı, Devlet mi?
Bahçeli’nin siyasetini anlamak için ideolojik tutarlılıktan çok, devlet merkezli pragmatizmi esas almak gerekiyor. Bu durum, bazı ülkücüler için “davanın terk edilmesi” olarak görülürken, bazıları için ise “devlet aklının gereği” olarak değerlendiriliyor.
Ancak net olan şu:
Milliyetçi hareket artık tek bir merkezden yönetilmiyor. Ve bu çok başlı yapı, kısa vadede siyasi çeşitlilik sağlasa da uzun vadede güç kaybı riskini beraberinde getiriyor.
Türkiye’de milliyetçiliğin geleceği, bu iki çizgi arasındaki mücadelenin sonucuna göre şekillenecek:
İdeolojik sadakat mi kazanacak, yoksa jeopolitik gerçekçilik mi?
Bu sorunun cevabı, sadece MHP’nin değil, Türkiye siyasetinin yönünü de belirleyecek.
Ülkücü Haraket tabanından gelen Partiler mutabakat sağlayın bir çatı altında birleşseler, İktidar alternatfi olurlar.
Buna öncülük yapacak bir Lİder gerekir... Bahçeli gitmeden, MHP'yi dağıttığı gibi bir çatı altında toplamalı...!