banner314

banner325

Türkiye’de cinsiyet eşitsizliğinin röntgeni çekildi!

YANINDAYIZ Derneği, Kanada Büyükelçiliği ve İstanbul Üniversitesi iş birliğinde Türkiye’nin ilk İlçe Bazında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksini hazırladı.

YAŞAM 19.11.2020, 13:06 19.11.2020, 13:38 Murat Aydın
Türkiye’de cinsiyet eşitsizliğinin röntgeni çekildi!

YANINDAYIZ Derneği, Kanada Büyükelçiliği ve İstanbul Üniversitesi iş birliğinde Türkiye’nin ilk İlçe Bazında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeks’ini hazırladı. “Politik katılım ve karar alma”, “Eğitim”, “Ekonomik yaşam ve kaynaklara erişim” ile”Sağlık ve spor” olmak üzere dört ana kategoride, 27 alt göstergeye göre hazırlanan endeksin zirvesinde İzmir’in Karşıyaka ilçesi yer aldı. Endekste en düşük puan ise Şanlıurfa Akçakale’de kaydedildi. Araştırmanın sonuçlarının yer aldığı, Toplumsal Cinsiyeti Eşitliği Endeksi Haritası da YANINDAYIZ Derneği’nin internet sitesinde yayınlandı.

Toplumsal cinsiyet eşitsizliğine yol açan her türlü etken ve önyargıyla mücadele etmek için kurulan YANINDAYIZ Derneği, toplumsal cinsiyet eşitliği alanında farkındalık oluşturacak önemli bir çalışmaya imza attı.

YANINDAYIZ Derneği, Kanada Büyükelçiliği Kanada Yerel Girişimler Fonu (CFLI-Canada Fund For Local Initiatives) ve İstanbul Üniversitesi Şehir Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin iş birliğiyle “Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksi’ni hazırladı.

Her yıl güncellenmesi planlanan endeksle Türkiye’nin kılcal damarlarına kadar inilerek, ilçe ilçe toplumsal cinsiyet eşitliği röntgeni çekildi. Yapılan çalışmadan elde edilen veriler; son dönemde erkeklerle karşılaştırıldığında kadınların sosyal haklardan ve fırsatlardan eşit bir biçimde yararlanamadığını ortaya koydu.

YANINDAYIZ Derneği Kurucu Başkanı Nur Ger, ilçe düzeyinden başlayarak eşitsizliklerin görünür kılınmasını hedefleyen endeksin amacını, “Bölgesel ve ulusal düzeyde cinsiyet eşitliğini sağlamaya yönelik politikaların geliştirilmesine zemin hazırlamak ve toplumsal cinsiyet eşitliği kavramının yaygın bir biçimde içselleştirilmesinin önündeki engelleri kaldırmaya yönelik, tutum ve davranış biçimlerinin değişmesine katkı sunmak” şeklinde özetledi.

İstanbul Üniversitesi Şehir Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından yürütülen çalışma kapsamında 100.000 ve üzeri nüfusa sahip olan 234 ilçe için karşılaştırılabilir ve sürdürülebilir endeks hesaplaması yapıldı. Türkiye’de 81 il ve 234 ilçesinde yapılan cinsiyete dayalı eşitlik endeksi hesaplamasında, politik katılım ve karar alma, eğitim, ekonomik yaşam ve kaynaklara erişim ile sağlık ve spor gibi dört ana kategoride 27 gösterge kullanıldı.

Endeks sonuçlarına göre İzmir’den Karşıyaka, İstanbul’dan Kadıköy ve Bakırköy, Çanakkale’den Merkez ve Ankara’dan Çankaya ilçeleri toplumsal cinsiyet eşitliğinin en yüksek olduğu ilk 5 ilçe olarak endeksin üst sıralarında yer aldı. Genel endeks sıralamasında ilk on sırada İstanbul’dan 5, İzmir’den 3, Çanakkale ve Ankara’dan birer ilçe yer aldı.

Politik katılım ve karar alma boyutunda Kadıköy, Karşıyaka, Bakırköy, Beylikdüzü ve Çanakkale Merkez, eğitim boyutunda Beşiktaş, Bornova, Bahçelievler, Karşıyaka ve Menteşe (Muğla); ekonomik yaşam ve kaynaklara erişim boyutunda Karşıyaka, Çukurova, Konyaaltı (Antalya), Yenişehir (Mersin) ve Beşiktaş; sağlık boyutunda ise Şahinbey (Gaziantep), Yalova Merkez ve Bolu Merkez ilçeleri endeksin üst sıralarında yer aldı.

Endeks sonucuna genel olarak bakıldığında, eğitim ile sağlık ve spor kategorilerinde ilçelerin büyük kısmının skor değerleri en yüksek puan olan 1’e yaklaşırken, politik katılım ve karar alma ile ekonomik yaşam ve kaynaklara erişim açısından değerlendirildiğinde en iyi durumdaki ilçelerin bile eşitlikten uzak olduğu görülüyor.

Nur Ger: “Türkiye toplumsal cinsiyet eşitliğinde kaplumbağa hızıyla yol alıyor”

Toplumsal cinsiyet eşitliği endeksinin tanıtım toplantısında konuşan YANINDAYIZ Derneği Kurucu Başkanı Nur Ger: “Türkiye toplumsal cinsiyet eşitliği alanında son dönemde ülke çapında yapılan çalışmalara rağmen kaplumbağa hızında yol alıyor. Toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikler alanında henüz kayda değer bir ilerleme kaydedilmiş değil. Cinsiyet eşitsizliği Türkiye’nin toplumsal gelişimini engelliyor. Kadınların ve erkeklerin, eğitim, sağlık, istihdam, politik güç ve katılım konularında eşit ve ayrımcılıktan uzak haklara sahip olması sadece kadınların refahı ve yaşam standartlarının iyileşmesi için değil, tüm toplumun refahı için gereklidir. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğini ülke düzeyinde ortaya koyan endeks, ülke içinde farklı coğrafi alanlar arasında eşitsiz bir şekilde dağılmış olan şiddet, eğitime erişim, siyasal katılım, istihdam düzeyi gibi toplumsal durumları bize net bir şekilde gösteriyor. Endeks bize toplumsal cinsiyet eşitliğinin ilçeler bazında ne düzeyde olduğunu ortaya koyarken, öte yandan Türkiye geneli ile karşılaştırmaya imkân vermektedir. Böylece ilçe bazında toplumsal cinsiyet eşitliğinin iyileştirilmesi için doğru ve etkili politika üretilmesine olanak sağlamaktadır” dedi.

Kanada Büyükelçiliği: “Kadınların ve kız çocuklarının güçlenmesi yoksulluğu ortadan kaldırır”

Kanada'nın Türkiye Büyükelçiliği, Kanada Yerel Girişimler Fonu (CFLI) aracılığıyla bu önemli araştırma projesini destekledi. Konu ile ilgili Büyükelçilik tarafından yapılan değerlendirmede şu ifadelere yer verildi: “Kanada, hem Kanada’da hem de uluslararası düzeyde kadın haklarını teşvik etmeye ve cinsiyet eşitliğini ileri bir safhaya taşımaya kendini adamıştır. Kanada, kadın ve kız çocuklarının güçlendirilmesine küresel olarak yoksulluğu ortadan kaldırmanın, herkes için daha barışçıl, kapsayıcı, müreffeh ve eşitlikçi bir dünya inşa etmenin en etkili yolu olduğuna inanıyor." Araştırmalar, kadınların eğitime, ekonomik fırsatlara ve politika belirleme mekanizmalarına erişimi arttıkça, ekonomik büyümenin ve refahın tüm ailelere, topluluklarına ve ülkelerine fayda sağladığını göstermiştir. Büyükelçilik, YANINDAYIZ Derneği'ne ve İstanbul Üniversitesi'ne Türkiye'nin ilk İlçe Temelli Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksi'ni geliştirmedeki örnek çalışmaları ve ülke genelinde toplumsal cinsiyet eşitliğini geliştirme ve farkındalık yaratma konusundaki paha biçilmez çabaları için teşekkür etti.

Murat Şeker: “Yerel idarelere ilham olacak bir doküman hazırladık”

Toplumsal cinsiyet eşitliği endeksini hazırlayan İstanbul Üniversitesi Şehir Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Murat Şeker, yapılan çalışmalar hakkında şu bilgileri verdi: “Toplumsal cinsiyet eşitliği alanında uluslararası literatüre girebilecek düzeyde ve mikro ölçekte hazırlanan bu endeks ciddi bir emeğin sonucu olarak karşımızda duruyor. Hem endekste kullanılan verilerin derlenmesi hem de uluslararası metodolojik yaklaşımın uyarlanması açısından önemli bir girişim. Bu bağlamda bu tür çalışmaların devamlılığının sağlanması için kurumların veri paylaşım politikalarını esnetmeleri ve açık veri ilkelerini benimsemeleri gerekiyor. Hazırladığımız endekste veri paylaşımında bulunan kurumlara teşekkür ediyoruz, ancak endeksin daha nitelikli hale gelmesi için ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşların özellikle mikro verilerini paylaşmaları gerekmektedir. Endeksin ana sonucu ise eşitlik açısından en iyi düzeyde olan ilçelerde bile özellikle politik katılım ve karar alma ile ekonomik yaşam ve kaynaklara erişim açısından eşitlikten uzak bir seyrin olduğunun ortaya çıkmasıdır. Bu nedenle bu çalışmanın iyiden kötüye bir Türkiye sıralaması olarak değil, her bir ilçenin skor değerlerinin kendi içinde değerlendirilmesi ile gerekli iyileştirmelerin yapılması noktasında, merkezi ve yerel idarelere ilham olacak bir doküman olarak ele alınmasını diliyoruz.”

Endeksin hazırlanmasında kullanılan metodoloji ve hesaplama

Endekse dahil edilen 27 göstergeden 15’i kurumlardan resmi yazıyla bilgi talep edilerek, göstergelerden 11’i hakkında bilgi edinilmek istenen kurumun resmi sitesinden elde edildi. Politik Katılım ve Karar Alma boyutundaki 6 göstergeye dair verilere ilgili ilçe belediyelerin internet sitelerinin taranması ve resmi yazışma ile talep edilmesiyle erişim sağlandı. Ekonomik hayat ve Kaynaklara Erişim boyutundaki 9 gösterge ise resmi kurumlardan talep edilerek endekse dahil edildi. Eğitim boyutundaki 5 göstergeden 4’ü TÜİK’in açık verilerinden alındı, 1 gösterge de bu verilerden türetildi. Sağlık ve Spor boyutuna ait 7 göstergeden 1’i açık veriyken diğer göstergeler resmi kurumlardan talep sonucu elde edildi. Her bir gösterge için veriler kadın/erkek oranına dönüştürülerek en yüksek skor 1 ve en düşük skor 0 olarak hesaplandı.

Yapılan çalışmaya göre toplumsal cinsiyet eşitsizlik aralığında azalmanın; Türkiye’nin batısında yaşandığı, kadınların güçlenmesinin Marmara, Ege, Akdeniz bölgelerinde artış kaydettiği, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde cinsiyet eşitliğinde ve kadınların güçlenmesinde iyileşme yaşanmadığı görülüyor.

Çalışma kapsamında alınan verilere kolay ve hızlı ulaşılması amacıyla hazırlanan Toplumsal Cinsiyeti Eşitliği Endeksi’nin haritası da YANINAYIZ Derneğinin internet sitesinde kullanıcıların hizmetine sunuldu. Kullanıcılar haritada her il üzerine geldiğinde, o ilin cinsiyet eşitliği skorunu, diğer il ve ilçelerle karşılaştırmalı olarak görebilecek.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
3
açık
Günün Anketi Tümü
2023'te Cumhurbaşkanı kim olmalı?
2023'te Cumhurbaşkanı kim olmalı?
Namaz Vakti 20 Ocak 2022
İmsak 06:48
Güneş 08:18
Öğle 13:20
İkindi 15:50
Akşam 18:12
Yatsı 19:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Beşiktaş 22 35
5. Hatayspor 21 35
6. Başakşehir 21 34
7. Adana Demirspor 22 34
8. Alanyaspor 21 32
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 22 26
15. Göztepe 22 24
16. Antalyaspor 21 23
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 22 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 21 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 20 24
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü
sanalbasin.com üyesidir