banner314

banner325

04.05.2021, 19:21 15

HAZİN BİR ÖLÜM: FİKRİ SÖNMEZ

Terzi Fikri 4 Mayıs 1985’te yargılanmakta olduğu Amasya Cezaevinde kalp sektesinden öldü. Ankara’da oturmakta olan ben bunu iki gün sonra 6 Mayıs’ta Hacettepe Üniversitesi Ders Araçları Şefi Günal Sarıhan’dan öğrendim. Haberi Sabah ve Tercüman gazeteleri yazmış. O akşamki not defterime bu bilgiyi yazdıktan sonra “Hazin bir ölüm” notunu düştüm.

O kadar “hazin” ki, gazetelerin çoğu Kenan Evren rejiminin üzerinde vahşice tepinmekten yorulmadığı olayın simgesi haline gelen bir kişinin öldüğünü bile yazamıyor! Hiç şüphe yok ki, diğer arkadaşlarıyla birlikte ağır işkencelerden geçen Fikri’nin bu ölümünden 12 Eylül rejimi doğrudan doğruya sorumludur.

DAMATLIĞIMI O DİKTİ

1965-1967 yılları arasında iki yıl köy öğretmenliği yaptığım Fatsa’da Fikri ile aynı çalışmaların içindeydik. Yeniden bir araya gelmemiz, onun İstanbul Sıkıyönetim Tutukevinden, benim Mamak’tan bırakıldığım 1974 yazıdır. Ortaokulda Türkçe öğretmeniydim. Aralık 1974’te İstanbul’da nikâhıma giderken damatlık takımımı Fikri Sönmez dikti. 12 Mart 1971 faşist darbesinin ezip geçtiğini sandığı devrimcilerin halk içine saldığı kökler yeniden filiz vermekteydi. Fatsa’da devrimci hareketliliğin merkezi TÖB-DER Şubesiydi. Sinop’tan Artvin’e kadar Karadeniz bölgesinde yayılmakta olan Dev-Yol’culuk Fatsa’da da kısa sürede egemen ideoloji haline geldi.

1975’te yeniden Fatsa’dan sürgüne gönderildiğim için bu tarihten sonra Fatsa’daki gelişmelerden uzak kaldım. Buna rağmen, devlet, “Fatsa Olayları” dediği bu ilçedeki gelişmelerden eşimle beni de sorumlu tutmaya kalktı. İddiaya göre bu gençleri ortaokulda Gülsün ve Selahattin Özakın’la birlikte bizler yetiştirmişiz. Bu suçlamayla bir ay Efirli’de tutuklu kaldık ve Erzincan Sıkıyönetim’den Ünye Ağır Ceza’ya nakledilen dosyamız, aradan on yıl geçtiği için insaflı bir yargıç tarafından zaman aşımından düşürüldü.

SOSYALİST BELEDİYECİLİĞİN İLK ÖRNEĞİ

Fatsa’da halk uyanışının temelleri 1963 yılına kadar gider. Fikri Sönmez, 1979 Belediye seçimlerinde başkanlığı büyük bir farkla kazandı. Sosyalist Belediyeciliğin ilk uygulaması Fatsa’da hayata geçirildi. İktidar çevrelerine göre bu bir felaketti! Ya Fatsa örneği başka yerlere de sıçrarsa faşizmin ve tefeciliğin, soygun ve sömürün hali ne olurdu!

Her halde şimdi pişmanlık yaşamakta olan ülkücüleri devrimcilerin üstüne saldılar. Ben sürüldükten sonra bir yıl daha Fatsa’da görev yapan eşim Şenal, ülkücü tehditlerin hedefi idi ve ortaokul öğrencileri, onu eve gidip gelirken korumaya aldılar. Fatsa’da karşılıklı vuruşmalar olmuş ve ülkücü militanlar Fatsa’yı terk etmek zorunda kalmışlar.

1980 Askeri darbesi Türkiye’den önce “Nokta Operasyonu” adı altında Fatsa’da yapıldı. Dev-Yolcular çekilmek zorunda kaldılar. Hükümet yıllarca Fatsa’da terör estirdi. Burada operasyonlar için bir askerî birlik görevlendirdi. Bunlar, her gün Fatsa sokaklarında halka korku vermek için yürüyüşler yaptılar. Yüzlerce, binlerce köylüyü de işkenceden geçirdiler. Bu gaddarlıkları, 1976’da bir ay kaldığım Efirli’de gençlerden dinledim.

1982’de Kenan Evren Anayasası oylanmadan önce Fatsa’da Boyacı Celal Abi’ye Fatsalıların bu anayasaya evet mi, hayır mı diyeceklerini sordum. “İster istemez evet diyeceğiz, yoksa bunlar bizi rahat bırakmazlar” dedi ve Fatsa, anayasaya Türkiye ortalaması kadar “evet” dedi!

Bu durumu yadırgamak mümkünse de tarihte örnekleri az değildir. Nice güzel bağlar viran olmuş, mamur yerleri otlar kaplamıştır. “Vardım ki yurdumdan ayağ çekilmiş!” diyen Bayburtlu Zihni’yi nasıl hatırlamazsınız?

FATSA ONU SAYGIYLA ANIYOR

Amasya’dan bir yakını tarafından cenazesi getirilince Fatsa’da imamlar cenaze namazını kılmaya korkmuşlar, köyünde ise bir stajyer imamı razı etmişler. Akrabası Ahmet Becioğlu, yıllar sonra yazdığı kitapta köylülerinin bile tabutun arkasında saf tutmaya korktuklarını ve namazı uzaktan izlediklerini yazıyor. Gene de bugünkü Fatsa’da her siyasi görüşten kişi Terzi Fikri’yi saygıyla anıyor. Hizmetlerini unutmuyor.

1980 Nokta Operasyonu, günümüzde sık uygulanan belediyelere kayyum atanmasının ilk vahşi örneğidir.

O yıllarda geçerli olan sol içi düşmanlıkların ise, yaşadığımız koşullarda tarihe karışmış olması gerekir. Fatsa devrimci belediyeciliği ve Terzi Fikri, halkçılığın ortak mirasına mal olmuş bulunuyor.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
22°
sisli
Günün Anketi Tümü
Bugün seçim olsa oyunu hangi partiye verirsin?
Namaz Vakti 25 Haziran 2021
İmsak 03:25
Güneş 05:26
Öğle 13:12
İkindi 17:12
Akşam 20:47
Yatsı 22:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
banner344
Günün Karikatürü Tümü
sanalbasin.com üyesidir