banner314

banner325

24.02.2021, 20:08 15

TOKİ’nin mimari yaklaşımı.

Ülkemizde Cumhuriyet döneminde mimaride ve inşaatta dünyaya örnek sayılabilecek mimarlar, mühendisler yetiştirdik fakat dünyaya örnek olacak mimari eserler sunamadık.

Belki saman alevi gibi bir kaç tane mimarın mimarlıkta ürettiği eserleri olmuştur fakat ekol ve öncü akım olamamıştır.

Bununun bir çok nedeni olduğunu biliyoruz.

Son yetmiş yıldır ülkede oluşan bilim düşmanlığının ve de farklı fikirlere tahammülsüzlük yaratan sığ bir akademik alanın doğmasına sebep olmuştur.

Son yıllarda elimizde bilimsel anlamda insan yetiştiren bir kaç tane üniversite kalmasına tahammülsüzlükte en üst düzeyde devam etmektedir.

Bundan dolayı, bu üniversitelere en üst düzeyden giren zeki, yetenekli öğrenciler bilimsel iklimin olmadığı bu ortamda kalmak istemiyor.

Beyin göçü dediğimiz hadise ülkemizin önündeki en büyük sorun olarak duruyor.

Buna karşın vasıfsızlık ve bilimsizlik ve de vasıfsız insanların dışarıdan ülkemize yoğun şekilde göçmen olarak gelmeleri ülkenin yarınlarında en büyük sorun olarak durmaktadır.

İşte bu anlayış ortamında son yirmi yıldır ”TOKİ mimarisi” denen bir anlayış ülkenin her yanında egemen oldu.

Yani TOKİ masa başında kare ve dikdörtgen şeklinde on iki katlı tip projeyi ortaya çıkardı ve bunu Kırklareli’nde de, Amasya’da da, Safranbolu’da da, Diyarbakır’da da uyguladı.

Yani şehirlerin ruhuna uymayan ve hiç bir mimari yaklaşımı olmayan bu tip projeler, tipsiz TOKİ şehirlerinin oluşmasına neden oldu.

Bu durumda sen Diyarbakır evlerinin rahat ferah insan ilişkilerini öne çıkaran ev modellerini görmeden, Safranbolu’daki ahşap mimarisinin insan ilişkilerinin en ayrıntılı detayını bile hesap eden mimari yaklaşımını yok saydın.

Gene Amasya evlerinin ferahlığı ve de ahşaba verilen mimari formları yok saydın.

Çiz bir kare yukarı doğru on iki kat yap, cephede kare bir pencere çiz, ortasına bir haç veya artı yap al sana TOKi mimarisi.

İşte bu anlayış Osmanlı, Selçuklu’dan, Roma’dan, Bizans’tan az da olsa gelen bir mimari anlayışı da yok sayan bir yaklaşımla Türkiye’nin coğrafyası üzerindeki değişik formdaki mimari yaklaşımları boğmuş ve yok saymıştır veya gölgede bırakmıştır.

Oysa her şehrin adına layık mimari eserler üretmek mümkünken, bunu yok sayıp dört duvar içinde insanları doldurmak mimari bir yaklaşım olarak sunuldu.

Bu gün halk arasında bile TOKİ usulü inşaat modeli, kalitesizliğin sembolü olmuştur.

Bunları söylerken, şunu diyebiliriz, bugüne kadar bir milyona yakın konut üreten TOKİ çok başarılı bir iş yapmış ve dar gelirliye başını sokacak konutlar üretmişte diyebiliriz.

Yani işin kısa vadeli, bilgiden uzak yaklaşımıyla TOKİ konutlarının ürettiği konut sayısıyla ülkenin konut sorununa çözüm buldu da diyebiliriz.

Çünkü bu yaklaşım tıpkı köprünün, karayolunun, tünelin ve de hastanelerin ülkenin otuz kırk yılını ipotek altına alan durumunu yani işin arka planını görmeden ”Çok güzel oldu” yaklaşımıyla görmekte mümkün.

Yani TOKİ çok güzel işler yaptı demek ülkenin uzun vade de imar hareketlerinde yaratacağı sakıncaları ve şehirlerin yüzlerce yıllık mimari birikimini yok saymakla eş değerdir.

Bundan dolayı TOKİ iyi işler yaptı demekle TOKİ’nin yaptıklarının mimarlıkta getirdiği yanlışlık arasında çok ince bir çizgi olduğunu da görmek gerekir.

Dar gelirli bir insan çok rahat ödemesi olan bir konut edinmesi sonucunda o mimarinin şehir boyutunda yarattığı yanlışlığı görmesini de beklemek doğru değil.

İşte bizlerin çelişkisi birazda bura da çıkıyor.

TOKİ yanlış mimariler üretti dediğinde beş yüz lira aylıkla ev sahibi olan TOKİ konutçusu yurttaş senin bu yaklaşımını anlaması mümkün değil.

Böyle oluyor diye mimarideki yanlışları veya yanlış yapılan mimari yaklaşımları söylemekten imtina ederek yaşamak durumunda da değiliz.

Çünkü bilmekle inanmak arasında tercih yapacak olursak elbette bilmek tarafını tercih etmek bizim için önceliktir.

Bu ince çizgiyi de kaçırmamak gerekir.

Oysa mimarlık sanatı insanın hangi yörede ve hangi kültürde yetişmiş olmasından kaynaklanan sosyal yaklaşım rahatlığını göz önünde de bulundurarak ortaya çıkarılan bir çalışmadır.

Bugün muhafazakar bir insanın mimari talebiyle, modern ve çağın yeniliklerine açık bir insanın mimari talepleri aynı değildir.

Zaten Anadolu mimarisi de bunun için farklı mimari modeller çıkarmıştır.

Yöreler arasındaki farklı mimari yaklaşımlar, sosyal farklılıklardan kaynaklanmaktadır.

Ben mühendislik yaşamımda bu durumla çok kez karşılaşmışımdır.

Yani vatandaşım yöresi, yetişme şekli, aldığı kültür veya kültürsüzlük mimari taleplerini de şekillendirebiliyor.

İşte bugün TOKİ bu farklı sosyal ve kültürel talepleri yok sayarak tek tip veya tek tipsiz mimari modelleri masa başında yarattı ve Türkiye’nin çeşitli yörelerine kutucuklar şeklinde dayattı.

Tıpkı mimar Vedat Dalokay’ın camii mimarisinde devrim denilebilecek ve Ankara da bu günkü Kocatepe camii için uygulamaya sokmak istediği camii projesinin kabul edilmeyip, Roma ve Bizans mimarisinden esinlenen kubbe mimarisini tercih etmeleridir.

Vedat Dalokay’ın çizdiği ve resimde görülen modern ve farklı camii mimarisi Pakistan’ın İslamabad şehrinde yapılmıştır.

Yani ülkemizdeki farklı fikirler diğer alanlarda olduğu gibi, camii mimarisinde de, diğer mimari alanlarda da tutucu akımların direnciyle karşılaşmıştır.

Sonuç olarak TOKİ ilk bakışta bir milyona yakın konut üreterek iyi yaptı diye görmek mümkünken, bilimsel ve şehirleşme açısından bakıldığında betonarme karkas binaların seksen yıllık ömründe ve seksen yıl sonra o şehirlerde ”ne güzel mimari eser” denilebilecek bir eser olarak anılmayacaktır.

Üstteki fotoğraf Vedat Dalokay mimarisinin camii örneğidir,1970 yılında Pakistan’ın İslamabad şehrinde uygulanabilmiştir.

Eğer o günün yöneticileri bu eseri kabul etmiş olsalardı Ankara Kocatepe camisinin yerinde bu mimari eser olacaktı.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
açık
Günün Anketi Tümü
Bugün seçim olsa oyunu hangi partiye verirsin?
Namaz Vakti 13 Nisan 2021
İmsak 06:16
Güneş 07:41
Öğle 13:22
İkindi 16:23
Akşam 18:54
Yatsı 20:14
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
banner344
Günün Karikatürü Tümü
sanalbasin.com üyesidir